Ks. dr Zdzisław MALCZEWSKI TChr

Urodził się 21 stycznia 1950 r. w Nowym Brzesku koło Krakowa. W latach 1957-1964 uczęszczał do szkoły podstawowej w Nowym Brzesku. Następnie uczył się w Liceum Ogólnokształcącym w Proszowicach, gdzie w 1968 r. zdał maturę i uzyskał świadectwo dojrzałości. Z kolei przez rok pracował w Banku Spółdzielczym w Nowym Brzesku i Proszowicach.

W 1969 r. wstąpił do Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej, odbywając nowicjat w Ziębicach. W latach 1970-76 studiował filozofię i teologię w Wyższym Seminarium Duchownym (Seminarium Zagraniczne) Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu. 11 maja 1976 r. otrzymał święcenia kapłańskiej w Poznaniu. Studia seminaryjne uwieńczył uzyskaniem (w 1976 r.) magisterium z teologii na Uniwersytecie Katolickim w Lublinie Następnie przez dwa lata pracował w charakterze wikariusza w parafii pw. św. Józefa w Stargardzie Szczecińskim.

31 marca 1979 r. przybył do Brazylii w celu realizacji misji zgromadzenia. Po odbyciu krótkiego kursu języka portugalskiego, został skierowany do parafii pw. św. Anny w Carlos Gomes, w stanie Rio Grande do Sul, gdzie przez kilka miesięcy pracował jako wikariusz, a następnie proboszcz (1980-84). Kolejne funkcje: (1984-1988) proboszcza w parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Ijuí – RS, (1989-1994) proboszcz polskiej parafii personalnej pw. Matki Bożej Jasnogórskiej w Rio de Janeiro, (1995-2004) prowincjał Towarzystwa Chrystusowego w Ameryce Południowej, (2004 -) proboszcz parafii św. Jana Chrzciciela w Kurytybie.

Od 1991 r. jest stałym korespondentem Radia Watykańskiego. Przez kilka lat współpracował z Katolicką Agencją Informacyjną w Warszawie. W 1995 r. uzyskał doktorat nauk humanistycznych z zakresu historii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Współpracuje z Zakładem Biografistyki Polonijnej we Francji i jest członkiem: Parańskiego Instytutu Historyczno-Geograficznego (Instituto Histórico e Geográfico do Paraná) w Kurytybie, Światowej Rady Badań nad Polonią (8 kwietnia 2011 r. podczas walnego zebrania został wybrany członkiem Zarządu), Światowego Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego Polonii, Akademii Literatury Polskiej i Słowiańskiej im. Adama Mickiewicza (zał. 1897 w Bolonii, reaktywowanej w 1973 r. w Lublinie), Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (Londyn).

W latach 1999 – 2009 był redaktorem naczelnym czasopisma studiów polsko-brazylijskich „Projeções” ukazującym się w języku portugalskim w Kurytybie. W okresie jedenastu lat wydawniczych ukazało się dwadzieścia numerów „Projeções”. Pod koniec 2009 r. zaczął organizować wśród Polonii brazylijskiej grupę osób zainteresowanych wydawaniem pisma, które byłoby kontynuatorem czasopisma studiów polsko-brazylijskich „Projeções”. W pierwszym semestrze 2010 r. ukazał się pierwszy numer czasopisma refleksji Brazylia – Polska „Polonicus”. Jako rektor PMK rozpoczął w lipcu 2009 r. wydawanie biuletynu „Echo Polskiej Misji Katolickiej w Brazylii”. Czasopismo ukazuje się co dwa miesiące i jest wydawane w języku polskim. Jest to jedyne pismo ukazujące się po polsku w Brazylii.

Uczestniczy w życiu organizacyjnym Polonii latynoamerykańskiej. Bierze udział w spotkaniach organizowanych na terenie Brazylii przez „Braspol”, którego był wiceprezesem w stanie Paraná (2004-2006). Był zaangażowany w pracach Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich w Ameryce Łacińskiej (USOPAŁ, spotkania w Argentynie: Buenos Aires, Urugwaju: Montevideo, Punta del Este, Brazylii: Kurytyba). Ponadto uczestniczył w Kongresach Polonii Ameryki Łacińskiej (Brazylia: Kurytyba 1996 r., Urugwaj: Montevideo, Punta del Este – 1998 r., Brazylia: Kurytyba 2000 r.).

W Ambasadzie Polski w Brasílii otrzymał (7 V 1996) z rąk ambasador Polski Katarzyny Skórzyńskiej Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski nadany przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej „za postawę patriotyczną, zasługi w pracy na rzecz kształtowania właściwego obrazu Polski zagranicą oraz kultywowanie polskich tradycji narodowych”. Uzyskał w Nowym Brzesku dyplom uznania „za zasługi dla ziemi nowobrzeskiej w rozsławianiu Małej Ojczyzny” (2001), został odznaczony Złotą Odznakę Honorową SPK „w uznaniu zasług poniesionych dla realizacji celów stowarzyszenia” (2003), w Senacie RP otrzymał wyróżnienie czasopisma „Forum Polonijne” w Lublinie w postaci statuetki Polonijne Orle Pióro „za działalność polonijną i publicystyczną” (2004), na Uniwersytecie Warszawskim - podczas międzynarodowego kolokwium i forum naukowego z okazji 20. Lecia Centrum Studiów Latynoamerykańskich (CESLA) - otrzymał medal z wygrawerowanym tekstem: “XX Rocznica CESLA. Drowi Zdzisławowi Malczewskiemu za jego nieoceniony wkład dla rozwoju CESLA i studiów latynoamerykańskich na Uniwersytecie Warszawskim. Warszawa, 26 maja 2008”. 16 kwietnia 2010 r. w siedzibie Rady Municypalnej miasta Kurytyby podczas uroczystej sesji tej Rady otrzymał nagrodę imienia Jana Pawła II. Nagroda została ustanowiona w 2005 r. przez Radę Municypalną i przyznawana jest osobom fizycznym lub prawnym za wyróżnianie się w realizacji nauczania Kościoła katolickiego.

W czerwcu 2009 r. objął funkcję rektora Polskiej Misji Katolickiej w Brazylii. Nominacja została skierowana przez Konferencję Episkopatu Polski do Krajowej Konferencji Biskupów Brazylii (CNBB), która ją potwierdziła.

PUBLIKACJE:

KSIĄŻKI:

1. Obecność Polaków i Polonii w Rio de Janeiro, Lublin 1995, ss. 362 + aneks zdjęciowy.

2. A presença dos poloneses e da Comunidade polônica no Rio de Janeiro, Warszawa 1998, ss. 300 (tumaczenie: Obecność Polaków... - Benedykt Grzymkowski SChr).

3. W służbie Kościoła i Polonii. Towarzystwo Chrystusowe: Funkcje społeczne i duszpasterskie w środowisku polonijnym w Ameryce Łacińskiej, Warszawa 1998, ss. 292.

4. Słownik biograficzny Polonii brazylijskiej, Warszawa 2000, ss. 207.

5. Perfis polônicos no Brasil (współautor z Ruy Christovam Wachowicz), Curitiba 2000, ss. 476.

6. W trosce nie tylko o rodaków. Misjonarze polscy w Brazylii, Curitiba 2001, ss. 290 + aneks zdjęciowy.

7. Solicitude não apenas com os patrícios. Missionários poloneses no Brasil, Curitiba 2001, ss. 290 + aneks zdjęciowy (tłumaczenie: W trosce... – Mariano Kawka).

8. Polonii brazylijskiej obraz własny. Zapiski emigranta, Kurytyba 2007, ss. 317 + aneks zdjęciowy.

9. Polskie ślady w Brazylii / Marcas da presença polonesa no Brasil (wydanie dwujęzyczne), Warszawa 2008, ss. 320.

10. Polonii brazylijskiej obraz własny. Zapiski emigranta (2007-2010), Warszawa 2010, ss. 172 + aneks zdjęciowy

REDAKCJA PRAC ZBIOROWYCH:

1. Srebrny jubileusz Prowincji Towarzystwa Chrystusowego w Ameryce Południowej, Kurytyba - Kraków 2004, ss. 277 + aneks zdjęciowy.

2. Polônia e Polono-Brasileiros. História e Identidades, Curitiba 2007, ss.189.

ARTYKUŁY O CHARAKTERZE NAUKOWYM OPUBLIKOWANE W WYDANIACH KSIĄŻKOWYCH:

„Duchowieństwo i duszpasterstwo polskie w Brazylii”, w: Relacje Polska – Brazylia. Historia i współczesność, red. Andrzej Dembicz, Marcin Kula, Warszawa 1996, s. 93-100.

“Clero e sacerdócio polonês no Brasil”, w: Relações entre Polônia e Brasil. Passado e presente, editores Andrzej Dembicz, Marcin Kula, Warszawa 1998, s. 101-108.

„Dialog międzykulturowy – optyka brazylijska”, w: Rola duszpasterstwa polskiego w organizacji społeczności lokalnych w Ameryce Łacińskiej. Materiały z Konferencji Warszawa, 4-5 grudnia 1998, red. Mariusz Malinowski, Warszawa 1999, s. 26-31.

„Tożsamość polsko-brazylijska: doświadczenia z pracy duszpasterskiej w środowiskach wiejskich i wielkomiejskich Brazylii”, w: Tożsamość oraz percepcja Polski i polskości w środowiskach Polonii latynoamerykańskiej. Materiały z Konferencji Warszawa, 2-3 grudnia 1999, red. Mariusz Malinowski, Warszawa 2000, s. 181-185.

„Jerzy Chmielewski ‘Rafał’ (1904-1966) – bohater II wojny światowej, zasłużony w rozwoju rybołówstwa w Brazylii”, w: Losy Polaków. Materiały III Sympozjum Biografistyki Polonijnej Rzym 1998, red. Agata i Zbigniew Judyccy, Lublin 1998, s. 223-224.

„Stefania Płaskowiecka-Nodari (1892-1973) – działaczka i dobrodziejka polonijna”, w: Losy Polek. Materiały IV Sympozjum Biografistyki Polonijnej Wiedeń 1999, red. Agata i Zbigniew Judyccy, Lublin 1999, s.182-183.

„Sylwetka polskiego pedagoga w Brazylii na przykładzie Hieronima Durskiego i Henryka Siewierskiego”, w: Teoria biografistyki. Krakowianie, Uczeni, Pedagodzy polscy w świecie Kraków 2000. Materiały V Sympozjum Biografistyki Polonijnej, red. Agata i Zbigniew Judyccy, Lublin 2000, s. 222-225.

„Kapitan Stanisław Przewodowski w służbie brazylijskiej marynarki wojennej”, w: Polacy i osoby polskiego pochodzenia w siłach zbrojnych i policji państw obcych. Materiały VI Międzynarodowego Sympozjum Biografistyki Polonijnej, red. Agata i Zbigniew Judyccy, Toruń 2001, s. 275-277.

“Biskupi polscy i polskiego pochodzenia w Brazylii”, w: Duchowieństwo polskie w świecie. Materiały VII Międzynarodowego Sympozjum Biografistyki Polonijnej Rzym 2002, red. Agata i Zbigniew Judyccy, Toruń 2002, s. 190-197.

“A atuação dos padres da Sociedade de Cristo no município de Itaiópolis”, w: Colônia Lucena – Itaiópolis. Crônica dos imigrantes poloneses, red. Wilson Carlos Rodycz, Florianópilis 2002, s. 186-201.

„Polska imigracja w brazylijskim stanie Espírito Santo: kolonia Águia Branca. Wprowadzenie do zagadnienia”, w: Ameryka Łacińska – rozumem i sercem / América Latina – con razón y corazón, red. Francisco Rodríguez, Warszawa 2003, s. 281-294.

„Pierwsza wizyta polskiego hierarchy w Brazylii. 70. Rocznica pobytu kard. Augusta Hlonda, Prymasa Polski (1934-2004), w: Sentire cum Societate. W 75. Rocznicę powstania Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej, red. ks. Wojciech Necel TChr, Poznań 2007, s. 237-246.

„Polonia w Orle Białym współcześnie. Analiza przeprowadzonych badań”, w: „Studia polonijne”, t.30, Lublin 2009, s. 303-313.

OPRACOWANE HASŁA I ZAMIESZCZONE W:

- Encyklopedia polskiej emigracji i Polonii, t. I - V, Toruń 2003- 2005 (ponad 140 haseł związanych z Polonią brazylijską).

- Polski Słownik Biograficzny, Kraków (hasło: Stańczewski Józef [1901-1935] “Fredecensis”).

ARTYKUŁY PUBLIKOWANE W CZASOPISMACH „PROJEÇÕES” i „POLONICUS”:

a/ o charakterze naukowym:

- “40 anos da atuação da Sociedade de Cristo no Brasil”, w: “Projeções”, Ano I – 1/1999, s. 74-78.

- “150 anos de nascimento de Rui Barbosa”, w: “Projeções”, Ano I – 2/1999, s. 9-11.

- “Identidade polono-brasileira: experiências do trabalho pastoral nos meios rurais e das grandes cidades do Brasil”, w:

“Projeções”, Ano II – 1/2000, s. 62-66.

- “A morte do prof. Ruy Wachowicz – uma grande perda para a comunidade polônica”, w: “Projeções”, Ano II – 2/2000, s. 14-16.

- “O caráter específico do serviço pastoral da Sociedade de Cristo no Brasil”, w: “Projeções”, Ano II – 2/2000, s. 74-88.

- “Capitão Estanislau Przewodowski a serviço da marinha brasileira”, w: “Projeções”, Ano III – 1/2001, s. 76-81.

- “Atuação da Sociedade de Cristo no Estado do Rio Grande do Sul”, w: “Projeções”, Ano IV – 1/2002, s. 121-140.

- “Bispos poloneses e de descendência polonesa no Brasil”, w: “Projeções”, Ano IV – 2/2002, s. 107-115.

- “Imigração polonesa no Estado do Espírito Santo: colônia Águia Branca. Uma abordagem introdutória da questão”, w:

“Projeções”, Ano V – 2/2003, s. 56-84.

- “ A formação da colônia polonesa no Rio de Janeiro”, w: “Projeções”, Ano VI – 1-2/2004, s. 22-31.

- “Biezanko Ceslau Mário”, w: “Projeções”, Ano VI – 1-2/2004, s. 116-121 (współautor z Ruy Ch. Wachowiczem).

- „A primeira visita de um hierarca polonês no Brasil. O 70^o aniversário da vinda do cardeal Augusto Hlond,

Primaz da Polônia (1934-2004)”, w: “Projeções”, Ano VII – 1/2005, s. 105-112.

- “Destacados poloneses e representantes da comunidade polônica no Brasil”, w: “Projeções”, Ano IX – 1/2007, s. 146-155.

- “Algumas considerações sobre o livro de Isabel Rosa Gritti a respeito do preconceito em relação à imigração polonesa

no Rio Grande do Sul”, w: “Projeções”, Ano IX – 2/2007, s. 13-29.

- “Os poloneses e seus descendentes no Brasil: esboço histórico e situação atual da colônia polonesa no Brasil”, w:

“Projeções”, Ano X – 1/2008, s. 17-26.

- “Ziembinski Zbigniew Marian – Biografia”, w: “Projeções”, Ano X – 1/2008, s. 159-161 (współautor z Ruy Ch. Wachowiczem).

- „A imprensa da comunidade polônica brasileira. De ‘Gazeta polska w Brazylii’ (1892-1939) a ‘Projeções’ (1999 - )”, w:

„Projeções”, Ano X – 2/2008, s. 22-35.

- “Um homem que dedicou toda a sua vida aos imigrantes poloneses. Esboço da biografia do pe. Inácio Posadzy SChr”, In: “Projeções”, Ano XI – 1/2009, p. 146-149.

- “A colônia polonesa em Águia Branca atualmente: análise de uma pesqueisa”, In: “Projeções”, Ano XI – 2/2009, p. 73-85.

b/ popularyzujące Polonię brazylijską:

- “O Cônsul Marek Makowski encerra a sua missão no Brasil”, w: “Projeções”, Ano IV – 1/2002, s. 179-181.

- “ Ordenação de mais um sacerdote da Sociedade de Cristo no Brasil”, w: “Projeções”, Ano IV – 2/2002, s. 137-139.

- “Comemoração do dia do soldado polonês no Rio de Janeiro – 18 de agosto de 2002”, w:

“Projeções”, Ano IV – 2/2002, s. 140-143.

- “Comemorações jubilares da congregação dos padres da Sociedade de Cristo na América do Sul”, w:

“Projeções”, Ano V – 1/2003, s. 126-148.

- “Ordenação sacerdotal de mais um religioso da Sociedade de Cristo no Brasil”, w: “Projeções”, Ano VI – 1-2/2004, s. 131-133.

- “Comemoração do dia do soldado polonês no Rio de Janeiro – 2004”, w: “Projeções”, Ano VI – 1-2/2004, s. 134-136.

- “Comemoração solene do ‘Dia do Imigrante Polonês no Paraná’”, w: “Projeções”, Ano VII – 1/2005, s. 146-147.

- “A sociedade brasileira e a coletividade polônica choram a morte de João Paulo II”, w: “Projeções”, Ano VII – 1/2005, s. 18-20.

- “VI festa polonesa em Benjamin Constant no Estado de Santa Catarina”, w: “Projeções”, Ano VII – 2/2005, s. 125-127.

- “Reminiscências de um emigrante ocasionadas pela apresentação do ‘Mazowsze’ em Joinville,

Santa Catarina (20 de julho de 2005)”, w: “Projeções”, Ano VII – 2/2005, s. 134-138.

- “Inauguração da ‘Casa Polonesa’ em Águia Branca – ES, 18 de fevereiro de 2006”, w:

“Projeções”, Ano VIII – 1-2/2006, s. 159-163.

- “Reflexões brasileiras”, w: “Projeções”, Ano IX – 1/2007, s. 141-145.

- “Na pessoa do pe. Daniel Niemiec SChr a comunidade polônica perdeu um zeloso pastor, um ativista polônico e social”, w:

“Projeções”, Ano IX – 1/2007, s. 170-176.

- “O cinquentenário da Sociedade de Cristo no Brasil: história, realidade e perspectivas para o futuro”, w:

“Projeções”, Ano IX – 2/2007, s. 145-158.

- “O conjunto polônico ‘Wisla’ conquista os corações do público curitibano”, w: “Projeções”, Ano X – 1/2008, s. 183-186.

- “Tríplice jubileu da Sociedade de Cristo no Brasil”, w: “Projeções”, Ano X – 1/2008, s. 186-191.

- “O superior geral da Sociedade de Cristo em visita oficial ao Brasil”, In: “Projeções”, Ano XI – 1/2009, p. 167-169.

- “Em Curitiba é aberto o primeiro curso universitário de língua e literatura polonesa no continente latino-americano”, In: “Projeções”, Ano XI – 1/2009, p. 172-174.

- “Mensagem do autor do livro `Marcas da presença polonesa no Brasil´ aos participantes do lançamento da obra no palácio Blank em Varsóvia no dia 22 de janeiro de 2009”, In: “Projeções”, Ano XI – 1/2009, p. 175-179.

- “Comemoração dos 80 anos da imigração polonesa em Águia Branca”, In: “Projeções”, Ano XI – 2/2009, p. 192-199.

- “A Cãmara Municipal de Curitiba homenageia os 140 anos da imigração polonesa no Brasil”, In: “Projeções”, Ano XI – 2/2009, p. 200-203.

- “Eloquente solenidade em homenagem ao decano do clero polonês no Brasil”, In: “Projeções”, Ano XI – 2/2009, p. 204-207.

- “A pastoral polonesa entre as pastorais da mobilidade humana da Conferência Naciional dos Bispos do Brasil”, In: “Projeções”, Ano XI – 2/2009, p. 211-214.

- “ A colônia polonesa no Brasil se une na dor e na oração com a nação polonesa”, In: “Polonicus”, Ano I – 1/2010, p. 23-26.

- “A nomeação de mais um bispo de raízes polonesas contradiz certa imagem estratificada sobre a colônia polonesa no Brasil”, In: “Polonicus”, Ano I – 1/2010, p. 126-129.

c/ inne:

„’Projeções. Revista de estudos polono-brasileiros’ czasopismem polonijnym w Brazylii”, w: “Collectanea theologica”,

Warszawa, R. LXXVII, 3/2007, s. 179-182.

Autor licznych artykułów związanych ze społecznością polonijną w Brazylii i opublikowanych w:

„Ameryka Łacińska” – Kwartalnik Analityczno-Informacyjny Centrum Studiów Latynoamerykańskich (CESLA) Uniwersytetu Warszawskiego,

„Biuletyn Polskiej Misji Katolickiej w Brazylii” (Kurytyba),

„Biuletyn Stowarzyszenia ‘Wspólnota Polska’ (Warszawa),

„Chrystusowcy pod Krzyżem Południa. Biuletyn Prowincji Towarzystwa Chrystusowego w Ameryce Południowej” (Kurytyba),

„Estrela Matutina” (União da Vitória),

„Głos Seminarium Zagranicznego” (Poznań),

„Msza święta” (Poznań),

„Duszpasterz Polski Zagranicą” (Rzym),

„Forum Polonijne” (Lublin),

„Gazeta Nowobrzeska” (Nowe Brzesko),

„Gość Niedzielny” (Katowice),

„Głos Polski” (Buenos Aires),

„Lud” (Kurytyba),

„Niedziela” (Częstochowa),

„Pamiętnik Literacki” (Londyn),

„Za miedzą” (Kraków).

LITERATURA:

Z. Malczewski TChr., Obecność Polaków i Polonii w Rio de Janeiro, Lublin 1995, s. 138; Tenże, W służbie Kościoła i Polonii. Towarzystwo Chrystusowe: Funkcje społeczne i duszpasterskie w środowisku polonijnym w Ameryce Łacińskiej, Warszawa 1998, s. 292, Polacy w świecie, red. Z.A. Judycki, z. 12, Paryż 1998, s. 41-42; R.C. Wachowicz, Z. Malczewski SChr., Perfis polônicos no Brasil, Curitiba 2000, s. 246-247; Z. Malczewski TChr., Słownik biograficzny Polonii brazylijskiej, Warszawa 2000, s. 207; A. i Z. Judyccy, Polonia. Słownik biograficzny, Warszawa 2000, s. 190-191; Honorowa księga nauki polskiej. Współcześni uczeni polskiego pochodzenia za granicą, Warszawa 2001, s. 273-274; Polak w świecie. Leksykon Polonii i Polaków za granicą, Warszawa 2001, s. 186-187; Encyklopedia Polskiej emigracji i Polonii, red. K. Dopierała, Toruń 2004, t. III, s. 236-237; Polonii obraz własny. Zapiski emigranta, Kurytyba 2007 (okładka); Ślady polskie w Brazylii / Marcas da presença polonesa no Brasil, Warszawa 2008 (okładka); Polonii obraz własny. Zapiski emigranta (2007-2010), Warszawa 2010 (okładka).