Światowa Integracja i Współpraca Polonii

Częstochowa 17 - 18 09.2007 r.

Na marginesie III Kongresu

Ks. mgr Benedykt GRZYMKOWSKI TChr

Rektor PMK w Brazylii

Akademia Polonijna w Częstochowie zorganizowała w dniach 17-18 września III Kongres Światowego Stowarzyszenia Dziedzictwa Kulturowego Polonii w Nowym Milenium  nt. Światowa Integracja i Współpraca Polonii. Kongres stal się okazją do przemyśleń i dyskusji tak między światem nauki a młodzieżą studencką jak i zaproszonymi gośćmi Kongresu. Prowadzona była debata otwarta "Od patriotyzmu wczoraj do patriotyzmu jutra". Równolegle do Kongresu i jeszcze wcześniej, bo od 14 września odbywał się konkurs dla szkół gimnazjalnych i średnich nt. "Wychowanie patriotyczne, wartości, postawy i symbole narodowe. Czy manifestowanie polskości może być dziś miara patriotyzmu?"  Wyświetlono wiele fimów, które obrazowały zaangażowanie młodych  do wkładu w dziedzictwo narodowe, przedstawiono liczne programy słowno muzyczne, świadczące o wysokim poziomie ducha patriotyzmu. Autorami i reżyserami były osoby tak z kraju jak i z emigracji. 

W festiwalu multimedialnym "Polskie Ojczyzny 2007", twórcy filmów pokazali  widzom  bogaty materiał ideowo patriotyczny odnośnie problemów naszych czasów, wskazując na postacie historyczne - w tym Jana Pawła II, - których przesłanie skierowane do ludzkości, jest aktualne po wszystkie czasy.  Oto niektóre tytuły filmów: Wszystko co nasze...Londyn, Henryk Slawik - Polski Wallenberg - Polska, Gałązka rozmarynu - Australia Jeszcze Polska nie umarła - Australia, Smutne oczy emigracji - Kanada, I śmieje się do łez - Kanada, Od rozpaczy do nadziei - Francja, Papież Jan Paweł II - Niemcy oraz wiele innych.

O celu festiwalu jego organizatorzy piszą: "Festiwal ma charakter otwarty dla twórców profesjonalnych i amatorów z całego świata, zajmujących się problematyka Polonii i Polaków poza granicami kraju. Celem festiwalu jest prezentacja środowisk polonijnych w świecie, ich związku z Macierzą, losów Polaków za granica, emigracyjnych sukcesów, dokonań, ale także codziennych problemów. Zadaniem festiwalu jest także wzmacnianie identyfikacji z miejscem pochodzenia i jego dziedzictwem kulturowym, rozwijanie więzi lokalnych, opartych na świadomości wspólnego dorobku kulturowego... Służyć ma także promowaniu wiedzy o przeszłości oraz budzeniu szacunku dla tradycji" (Broszura programowa festiwalu).

Pierwszy dzień Kongresu (17 września 2007) dotyczył integracji na rzecz zachowania polskiego dziedzictwa narodowego w kraju i na emigracji - wczoraj i dziś. Mówiono o kwestii wychowania religijno-patriotycznego, zobrazowanego w aktualnych projektach duszpasterstwa polonijnego. Omawiano problematykę instytucji i stowarzyszeń, stojących dziś wobec coraz to nowych społeczno-politycznych wyzwań.

Na Kongres zostali zaproszeni przedstawiciele Polonii południowoamerykańskiej: ks. rektor PMK z Argentyny, O. Jerzy Twaróg OFM, oraz rektor PMK z Brazylii, ks. Benedykt Grzymkowski TChr. Obaj rektorzy przedstawili w swoich wystąpieniach zagadnienie pracy duszpasterskiej wśród potomków polskich emigrantów. Ze względu na brak dopływu polskich emigrantów, praca duszpasterska i patriotyczna dokonuje sie na polu dziedzictwa kulturowego i pomocy w odnalezieniu korzeni określających tożsamość obywateli krajów osiedlenia o innym pochodzeniu. Idzie ona właśnie w kierunku kultywowania języka, kultury i tradycji kraju ojców.

Bardzo cennym wkładem w tematykę Kongresu, był referat prof. Mariano Kawki, przedstawiciela z Brazylii, który omówił "Krzewienie polskości w Brazylii poprzez publikacje w języku portugalskim." Trafne ujecie tematu spowodowało ożywioną dyskusję i wyrazy uznania. Prof. Kawka podkreślił wagę wydawanego przez ks. dra Zdzisława Malczewskiego TChr kwartalnika "Projeções", porównując go do wielkich wydawnictw ubiegłego stulecia - "Anais". Jak sam prelegent zauważył, że "znamienna jest jednak okoliczność, że zainteresowanie Polską i jej sprawami nie ogranicza sie tylko do Polaków lub ich potomków zamieszkałych w Brazylii, lecz łatwo może być obserwowane w środowiskach właściwie nie polonijnych''. Skierował się z apelem by poprzez odpowiednie instytucje zapewniono tym wartościom kultury poparcia, jako "cenne dziedzictwo kulturowe w tej nowej i obiecującej rzeczywistości, jaką dzisiaj nasze kraje przeżywają".

Drugi dzień Kongresu ogniskował się wokół priorytetów współczesności: polityki rządu polskiego wobec Polonii i Polaków za granicą, Polaków i Polonii w państwach Europy Wschodniej, Polaków i Polonii w Europie Zachodniej oraz na kontynencie amerykańskim, a także sytuacji religijno-społecznej Polonii wobec problemów integracji z Macierzą. Rozpoczęła się  debata p.t. Od patriotyzmu WCZORAJ do patriotyzmu JUTRA. Wzięła w niej udział młodzież szkół gimnazjalnych i średnich, a także studenci, słuchacze Uniwersytetu Trzeciego Wieku, środowisk kombatanckich i polonijnych. Debatę prowadził dr Mateusz Wiliński, dyrektor Polonijnej Szkoły Dyplomacji Akademii Polonijnej, oraz inni wybitni uczestnicy Kongresu. W czasie tej debaty wręczono nagrody młodym uczestnikom Konkursu nt. Wychowanie patriotyczne, wartości, postawy i symbole narodowe. Do wręczenia nagród poproszono gości z Argentyny i Brazylii, jako widomy znak łączności z Macierzą i obrony patriotycznych wartości. I tak nagrody w kategorii literackiej/dziennikarskiej wręczał O. Jerzy Twaróg, rektor PMK w Argentynie, w kategorii plastycznej, ks. Benedykt Grzymkowski TChr, rektor PMK w Brazylii, a w kategorii multimedialnej Prof. Mariano Kawka z Uniwersytetu „Uniandrade” z Kurytyby.

Dla pełnego obrazu znaczenia Kongresu, trzeba podać, chociaż skrótowo tytuły wygłoszonych referatów.

Oprócz wyżej już wymienionych referatów gości z Argentyny i Brazylii, przedstawiono  na Kongresie:

- Ks. Prof. dr Roman Nir - Polska Misja Zakładów Naukowych Seminarium Polskiego w Orchard Lake.

- Ks. Prof. dr hab.  Andrzej Gretkowski, KUL, "Kopernik" w Toronto - świadectwo polskości.

- Prof. dr hab. Maria Kalczynska, prof dr hab. Danuta Sieradzka, Badania nad książką i prasą polonijną w kontekście integracji europejskiej.

- Prof. dr hab. Bronisława Kulka - Przez patriotyzm przeszłości ku współczesnym postawom patriotycznym.

- Prof. dr hab. Marek Pytasz - Emigracja jako depozyt przeszłości.

- Prof. dr hab. Marek Piechota - Patriotyzm stołeczny. Jeszcze o fenomenie wykładów łożańskich Mickiewicza.

- Dr Magdalena Pluskota - Bóg - historia i polskość. Poetyckie ujęcie twórczości religijnej na obczyźnie.

- Zygmunt Gutowski - Łączność z Polonia w XXI wieku.

- Andrzej Winiarz - Z historii wystawy "TOTUS TUUS".

- Ks. Jan Zalewski - Rajd motocyklowy śladami oręża polskiego, jako nowa forma wychowania patriotycznego.

- Jolanta Roman-Dyrko - Jan Paweł II - Pamięć i tożsamość. Słowem papieża o Ojczyźnie i patriotyzmie.

- Dr Mariusz Affek- Stan i perspektywy dostępu Polonii do dóbr kultury polskiej

- Mgr Alina Perzanowska, Polonijne akcenty w działalności Fundacji Wspólnota Nadziei

- Mgr Dominika Kapica - Prezentacje  czasopism Polonijnych.

- Prof. dr hab. Janusz Lech Sieminski - Przestrzeń Polski jako dziedzictwo  kulturowe Narodu Polskiego.

Kongres był wielkim przeżyciem, dając jego uczestnikom bogaty materiał do przemyśleń. Był rzeczywiście wielkim wkładem do bogatej myśli narodowego dziedzictwa, o które tak bardzo troszczy się Akademia Polonijna w Częstochowie, z jej rektorem JM O. prof. dr bab. Bolesławem Eustachym Rakoczym ZP, jej prorektorem ks. dr Andrzejem Kryńskim, panią sekretarz dr Magdaleną Pluskotą i wielu innymi przedstawicielami polskiej nauki.