Generał Chrystusowców z oficjalną wizytą w Brazylii

Aktualnie (od 24 października do 29 grudnia 2008 r.) przebywa w Brazylii z dwumiesięczną oficjalną wizytą ks. Tomasz Sielicki – przełożony generalny Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej i zarazem przewodniczący Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce.

Głównym celem pobytu Generała Towarzystwa Chrystusowego w Brazylii jest przeprowadzenie wizytacji kanonicznej we wszystkich domach zakonnych i placówkach duszpasterskich Chrystusowców w tym kraju. Przełożony generalny, w czasie wizytacji, spotyka się z każdym chrystusowcem, zapoznaje się z jego życiem duchowym, stanem zdrowia, charakterem prowadzonej pracy, jak też z rzeczywistością poszczególnych parafii, wspólnot polonijnych oraz składa wizyty kurtuazyjne biskupom ordynariuszom tych diecezji, w których pracują Chrystusowcy.

W obecnym roku (2008) członkowie tego polskiego zgromadzenia zakonnego prowadzą w Brazylii: 22 parafie terytorialne, na terenie spotykamy wiernych o polskich korzeniach etnicznych; 1 polską parafię personalną w Rio de Janeiro i 1 polską kapelanię w São Paulo. Placówki duszpasterskie znajdują się na terenie następujących stanów: Rio Grande do Sul, Santa Catarina, Paraná, São Paulo, Rio de Janeiro i Espírito Santo. Warto w tym miejscu nadmienić, iż w przyszłym roku obchodzona będzie 140-rocznica kolonizacji polskiej w tym kraju. Wspólnota Chrystusowców w Brazylii składa się z 29 kapłanów Polaków i 5 kapłanów Brazylijczyków polskiego pochodzenia. Wszyscy kapłani otrzymali formację w Wyższym Seminarium Duchownym (Seminarium Zagraniczne) zgromadzenia w Poznaniu. Swoją posługą duszpasterską Chrystusowcy obejmują ponad 250 tysięcy wiernych; w tym około 90 tysięcy osób polskiego pochodzenia. Poza zaangażowaniem w pracy duszpasterskiej objętej programem Krajowej Konferencji Episkopatu Brazylii (CNBB), Chrystusowcy starają się zaspakajać różnorodne duchowe i kulturowe potrzeby wiernych polskiego pochodzenia. Chociaż większość osób polskiego pochodzenia nie zna języka swoich przodków, to jednak zachowała się głęboka polska religijność i jej wielobarwne tradycje. Od 10 lat Chrystusowcy w Brazylii przy współpracy Centrum Studiów Latynoamerykańskich (CESLA) Uniwersytetu Warszawskiego wydają czasopismo o charakterze naukowym, poświęcone zagadnieniom polonijnym („Projeções – revista de estudos polono-brasuleiros”, w tłumaczeniu na język polski tytuł tego periodyku brzmi: „Projekcje – czasopismo studiów polsko-brazylijskich”). Niektórzy Chrystusowcy zajmują się badaniem i opracowywaniem różnych aspektów historii i współczesnej rzeczywistości brazylijskiej Polonii. Zostało opublikowanych setki artykułów i kilkanaście pozycji książkowych o charakterze popularyzatorskim i naukowym tak w języku polskim, jak też i portugalskim.

O posłudze Towarzystwa Chrystusowego pisał - między innymi - w swojej pracy młody pracownik naukowy Uniwersytetu Warszawskiego: „Wyjątkową rolę w ruchu polonijnym w Brazylii spełnia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej. (…) Praca Towarzystwa Chrystusowego ma na celu podtrzymywanie i rozwój życia religijnego w środowiskach polonijnych, a także troskę o polską kulturę, obyczaje i język. Posłannictwo to księża spełniają w ramach duszpasterstwa często daleko wykraczającego poza granice tradycyjnie rozumianego kapłaństwa – oprócz odprawiania regularnych nabożeństw prowadzą także działalność kulturalną, społeczną i edukacyjną. Zapewniają okresowo możliwość obrządku Mszy św. w języku polskim. Swą normalną posługę kapłańską prowadzą wprawdzie w języku portugalskim starając się jednak o zachowanie elementów polskiej symboliki katolickiej i kulturowej. (…) Pominięcie działalności misjonarzy tego zgromadzenia przy omawianiu ruchu polonijnego w Brazylii byłoby dużym niedopatrzeniem” (zob.: M. Malinowski, „Ruch polonijny w Argentynie i Brazylii w latach 1989-2000”, CESLA UW, Warszawa 2005).

Pragnę jeszcze dodać, że wizytacja przełożonego generalnego Towarzystwa Chrystusowego zbiega się z jubileuszem pięćdziesięcioletniej posługi Chrystusowców wśród tutejszej Polonii, jak też w strukturach brazylijskiego Kościoła. Pierwsi Chrystusowcy przybyli do Brazylii w styczniu 1958 r.

Należy mieć nadzieję, że pobyt ks. Generała wśród Chrystusowców pełniącym posługę swego zgromadzenia w Brazylii przybliży Mu realia tutejszej społeczności polonijnej i jej potrzeby, które są jakżeż odmienne od polskich wspólnot w innych regionach świata.

Ks. Zdzisław MALCZEWSKI TChr

Kurytyba, 23 listopada 2008 r., w Uroczystość Chrystusa Króla, Patronalne Święto Towarzystwa Chrystusowego.